गुलाबाचे फुल हे खूप सुंदर असते. जगामध्ये अनेक वेगवेगळ्या गोष्टींसाठी गुलाबाच्या फलाला प्रतीक मानले जाते. आज आपण या लेखाच्या माध्यमातून गुलाब फुलाची माहिती जाणून घेणार आहोत. Rose Flower Information in Marathi गुलाब फुलाचे वैशिष्ट म्हणजे अनेक सुंदर आणि सुगंधी फुलाच्या यादीमध्ये गुलाब फुलाचा सगळ्यात वरती नंबर लागतो. गुलाब फुलाचे विविध रंग आणि त्यामधून येणार सुगंध या मुळे जगभरातील बहुतांशी लोकांना गुलाब फुल आवडते.
गुलाबाचे इंग्रजी नाव Rose आहे आणि वनस्पतीशास्त्रीय नाव Rosa आहे. हे Rosaceae कुटुंबातील आहे. या प्रजातीची सर्व फुले कोमल आणि मऊ राहतात. त्याच्या शंभरहून अधिक प्रजाती आढळतात, त्यापैकी बहुतेक आशियातील आहेत. ही वनस्पती मूळतः युरोप आणि उत्तर अमेरिकेतील असल्याचे मानले जाते. फ्रान्स सारख्या देशात गुलाबाला खूप महत्व आहे कारण हा देश प्रेमासाठी ओळखला जातो. प्रेमाचे प्रतिक म्हणून लाल गुलाब प्रेमी किंवा प्रेयसी एकमेकांना देतात.
गुलाबाचे फूल सामान्यतः लाल रंगाचे अधिक दिसते. पण ते लाल, गुलाबी, पिवळा, काळा अशा रंगांमध्येही आढळते. जेव्हा फूल उमलते तेव्हा त्याचा खालचा भाग चहूबाजूंनी पाकळ्यांनी झाकलेला असतो. या पाकळ्या अतिशय मऊ असतात. त्यांच्यामुळे ती खूप सुंदर आणि आकर्षक दिसते. गुलाबाच्या झाडावर अनेक काटे असतात, जे खूप तीक्ष्ण असतात. वनस्पती बुशच्या आकाराची असते. ती वर्षभर हिरवीगार असते.
या वनस्पतीची उंची सुमारे 5-6 मीटर होते. झाडाच्या फांद्यावर काही अंतरावर काटे असतात. हे काटे फांद्यांपेक्षा किंचित कमकुवत असतात. हे काटे हाताने काढले तर ते सहज निघतात.
{tocify} $title={अनुक्रमणिका}
गुलाबाच्या फुलाची माहिती ( Rose Flower Information in Marathi )
गुलाबाच्या झाडाच्या पानांचा रंग हिरवा असतो, गुलाबाची फुले फांदीच्या दोन्ही बाजूंनी उगवतात. गुलाबाच्या झाडाच्या पानांचा आकार गोल असतो, काही पाने त्यात अंडाकृतीही असतात. त्यांच्या दोन्ही टोकांवर हलके पट्टे असतात.
या पानांचा वरचा भाग गुळगुळीत असून खालून थोडा खडबडीत असतो. गुलाबाला जास्त मागणी असल्याने जगातील जवळपास सर्वच भागात त्याची लागवड केली जाते. या वनस्पतीच्या सौंदर्यामुळे, भारतातील बरेच लोक आपल्या घरात शोभेच्या वनस्पती म्हणून लावतात.
प्रेमात असलेल्यांसाठी गुलाबाचे फूल खूप शुभ मानले जाते, जेव्हा दोन प्रेमी लोक पहिल्यांदा भेटतात तेव्हा ते एकमेकांना गुलाबाचे फूल देऊन आपले प्रेम व्यक्त करतात. भारतात 12 फेब्रुवारी रोजी रोज डे साजरा केला जातो. या दिवशी सर्वजण एकमेकांना गुलाब देतात.
ब्युटी प्रोडक्ट बनवण्यासाठीही अनेक कंपन्या गुलाबाच्या फुलाचा वापर करतात. सौंदर्य आणि सुगंधामुळे या फुलाला फुलांचा राजा असेही म्हणतात. आपल्या देशाचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू नेहमी कोटाच्या खिशात ताजे गुलाब ठेवत.
गुलकंद देखील गुलाबाच्या फुलांपासून बनवला जातो, जो खायला खूप चवदार असतो. या फुलाचा उपयोग पूजापाठ आणि लग्न समारंभात सजावटीसाठीही केला जातो. हे फूल इतकं लोकप्रिय आहे की, कुणी कुणाच्या सौंदर्याची स्तुती करत असेल, तर त्यावेळी या फुलाचे च नावही घेतले जाते. लेखक आणि कवींनी यासंबंधी अनेक लेख आणि कविता लिहिल्या आहेत.
गुलाबाचे किती प्रकार आहेत ?
गुलाब खूप सुंदर असतो हे सगळ्यांनाच माहीत आहे, पण बहुतेकांना हे माहीत नसते की गुलाब हे वेगवेगळ्या रंगाचे असतात आणि शिवाय गुलाबाचे बरेच प्रकार सुद्धा आहेत. याशिवाय या लेखामधून आपल्याला गुलाबाच्या सर्व रंगांचा अर्थ देखील कळेल. गुलाबाचे फूल आपल्या मनात येताच सर्वात आधी एकच रंग डोळ्यासमोर येतो तो म्हणजे लाल गुलाब. पण याशिवाय ते अनेक रंगांमध्येही आढळते. या रंगांची यादी खालीलप्रमाणे आहे -
1. लाल गुलाब
लाल गुलाब हे प्रेमाचे प्रतीक म्हणून ओळखले जाते. जेव्हा लोक त्यांचे प्रेम व्यक्त करतात तेव्हा ते एकमेकांना लाल गुलाब देतात. हे मुख्यतः व्हॅलेंटाईन डे ला देखील दिले जाते.
2. निळे गुलाब
निळा रंग शांततेचे प्रतीक मानला जातो. जर तुम्हाला एखाद्याला शांतीचा संदेश द्यायचा असेल तर तुम्ही त्याला निळा गुलाब भेट देऊ शकता. याशिवाय निळा गुलाब देऊन तुम्ही तुमचे नाते मजबूत करू शकता.
3. पिवळे गुलाब
जेव्हा आपण एखाद्याला आपला खरा मित्र बनवतो तेव्हा पिवळे गुलाब दिले जातात. जर तुमचा असा मित्र असेल, ज्याच्याशी तुम्हाला कायमची मैत्री करायची असेल, तर तुम्ही त्याला पिवळे गुलाब द्यावे. याशिवाय जेव्हा आपण एखाद्या आजारी व्यक्तीला त्याच्या आरोग्यासाठी शुभेच्छा देण्यासाठी जातो तेव्हा पिवळे गुलाब घ्यावे.
4. हिरवे गुलाब
हिरवा गुलाब हे सुख आणि संपत्तीचे प्रतीक मानले जाते. याशिवाय हिरवा रंगही आनंदाचे प्रतीक आहे. जर तुम्ही एखाद्याच्या प्रगतीसाठी आणि आनंदासाठी शुभेच्छा देण्यासाठी गेलात तर तुम्ही हिरव्या गुलाबांचा पुष्पगुच्छ देऊ शकता.
5. गुलाबी गुलाब
गुलाबी गुलाब हे कौतुकाचे प्रतीक मानले जाते. जेव्हा कोणी तुमच्यासाठी खूप चांगले काम केले असेल. त्यामुळे तुम्ही त्याला गुलाबी गुलाब देऊन त्याचे आभार मानू शकता. या व्यतिरिक्त जेव्हा जेव्हा तुमच्या मनात एखाद्याबद्दल प्रेम किंवा आनंद निर्माण होतो तेव्हा तुम्ही त्या व्यक्तीला गुलाबी गुलाब देखील देऊ शकता.
6. नारंगी/केशरी गुलाब
केशरी रंग हा उत्साहाचे प्रतीक मानला जातो. जेव्हा तुम्ही स्वतःला ऊर्जा आणि उत्साहाने भरलेले अनुभवता. त्यामुळे अशावेळी तुम्ही तुमच्यासोबत नारंगी गुलाब ठेवू शकता.
7. जांभळे गुलाब
त्या वेळी जांभळा गुलाब कुणाला तरी दिला जातो. जेव्हा तुम्ही तुमचे पहिले प्रेम एखाद्याला व्यक्त करता असता.
8. पांढरे गुलाब
पांढरा रंग नेहमीच शुद्धतेचे प्रतीक मानला जातो. याशिवाय पांढरा रंग निरागसता आणि कोमलतेचे प्रतीक आहे. जेव्हा तुम्हाला तुमच्या चुकीच्या गोष्टींचा पश्चाताप होतो. त्यामुळे अशा वेळी तुम्ही त्या व्यक्तीला पांढरा गुलाब देऊ शकता. यावरून समोरच्या व्यक्तीला तुमचा निरागसपणा समजेल. हे गुलाब बहुतेक त्यावेळी दिले जाते जेव्हा तुम्हाला कोणाची माफी मागायची असते.
9. काळे गुलाब
काळा रंग नेहमीच शत्रुत्वाचे प्रतीक मानला जातो. कोणाशी वैर असेल तर. आणि तुम्ही हे त्याला थेट सांगू शकत नाही. आपण तिला एक काळा गुलाब देऊ शकता. यामुळे समोरच्या व्यक्तीला समजेल की तुम्ही त्याचा चांगला विचार करत नाही. काळा रंग हा शोक आणि दु:खाचेही प्रतीक आहे. काही देशांमध्ये, जेव्हा मृत्यू येतो तेव्हा लोक त्यांच्यासोबत काळे गुलाब घेतात.
गुलाब फुलाचे उपयोग आणि फायदे
गुलाबाचे फुल हे थंड असते. यामध्ये भरपूर प्रमाणात व्हिटॅमिन C उपलब्ध असते त्यामुळे अनेक प्रकारची वस्तूंमध्ये गुलाबाच्या सर्रास वापर केला जातो.
1. गुलाबपाणी बनवण्यासाठी गुलाबाच्या फुलांचा वापर केला जातो.
2. गुलाबाच्या पाकळ्यांचा वापर गुलाब सरबत बनवण्यासाठीही केला जातो.
3. गुलाबाच्या फुलाचा सुगंध खूप चांगला असतो त्यामुळे त्याचा वापर परफ्यूम बनवण्यासाठीही केला जातो.
4. गुलाबाच्या पाकळ्या आणि पाने यांचा उपयोग फेस पॅक बनविण्यासाठी केला जातो.
5. गुलाब फुले अनेक प्रकारच्या सजावट साठी जसे घर, टेरेस, बाग साठी वापरले जातात.
6. गुलाबाची फुले मुलींना खूप आवडतात त्यामुळे मुलींना इंप्रेस करण्यासाठी देखील गुलाब फुल मुलींना दिले जाते.
7. अनेक मुली लिप बाम बनवण्यासाठी गुलाबाच्या पाकळ्यांचा वापर करतात, ज्यामुळे काळे ओठ गुलाबाच्या फुलासारखे मुलायम आणि सुंदर होतात.
8. गुलाबाच्या फुलाचा उपयोग अनेक रोगांवर औषध म्हणूनही केला जातो.
गुलाब फुलाबद्दल मनोरंजक माहिती
1. जगातील सर्वात जुने गुलाब जर्मनीतील एक चर्च मध्ये आहे. जे जवळपास 1000 वर्षापासून तिथे आहे. आणि अजूनही जिवंत आहे. असे मानले जाते की जवळपास इ.स 815 पासून हे गुलाबाचे झाड तिथे आहे.
2. जगभरात 100 हून अधिक प्रजातीच्या गुलाब आढळतात.
3. चंदीगडमधील झाकीर हुसेन रोझ गार्डन हे आशियातील सर्वात मोठे गुलाबाचे उद्यान आहे. 30 एकर जागेवर पसरलेल्या या बागेत गुलाबाच्या 1600 प्रजातींसह सुमारे 50,000 गुलाबाची रोपे आहेत.
4. गुलाब सर्वात जुन्या वनस्पतींपैकी एक आहे. आतापर्यंत सापडलेल्या गुलाबांचे सर्वात जुने जीवाश्म कोलोरॅडोमध्ये सापडले आहेत, जे 335 दशलक्ष वर्षे जुने आहेत.
5. झांबियातील 80% पेक्षा जास्त जमीन गुलाबाच्या लागवडीखाली आहे. झांबियाच्या फुलांच्या निर्यातीपैकी 95% गुलाबांचा वाटा आहे.
6. मध्य प्रदेशातील इंदूर येथील सुधीर खेतावत नावाच्या व्यक्तीने सर्वात लहान गुलाबाची निर्मिती केल्याचा दावा केला आहे. या फुलाचा व्यास फक्त 1 सेमी (1/3 पेक्षा कमी) होता.
7. सफरचंद, चेरी, जर्दाळू, पीच, प्लम, नाशपाती आणि बदाम या गुलाबाशी जोडलेल्या प्रजाती आहेत.
8. शेकडो वर्षांपासून गुलाबाला प्रेम आणि सहानुभूतीचे प्रतीक म्हणून ओळखले जाते.
9. अशी आख्यायिका आहे की 11 ऑक्टोबर 1492 रोजी कोलंबसच्या क्रूने पाण्याखाली जमीन असल्याचे चिन्ह म्हणून समुद्रातून गुलाबाची फांदी उभी केली. दुसऱ्याच दिवशी कोलंबसने अमेरिकेचा शोध लावला होता.
10. गुलाब पिकवणारे सर्व देश अशा भागात आहेत जिथे पाणी मुबलक प्रमाणात आढळते कारण गुलाबाच्या रोपाला भरपूर पाणी लागते.
11. गुलाबाच्या फुलाला फुलण्यासाठी सुमारे 13 लिटर पाणी लागते.
12. गुलाबाच्या सुगंधावर कमी झालेल्या गुरुत्वाकर्षणाच्या परिणामांची चाचणी घेण्यासाठी 2002 मध्ये नासाने 'ओव्हरनाईट सेन्सेशन' नावाचे सूक्ष्म गुलाब अवकाशात नेले होते. हे अंतराळात असताना कमी तेलाने बनवलेली फुले बाहेर टाकते, तरीही "फुलांचा गुलाबाचा सुगंध" लक्षात येतो.
निष्कर्ष
या पोस्ट मध्ये गुलाबाच्या फुलाविषयी माहिती सांगितली आहे. जर तुम्हाला Rose Flower Information in Marathi ही पोस्ट आवडली असेल तर नक्की शेअर करा.