इंटरनेटचा मालक कोण आहे आणि इंटरनेट कसे काम करते?

 इंटरनेट ने मानवाच्या जीवनात आज असे काही पदार्पण केले आहे की आज आपण इंटरनेट विना आपले आयुष्य इमॅजिन करू शकत नाही. आज आपण इंटरनेट विना राहू शकत नाही. आपल्याला इंटरनेटची इतकी सवय झाली आहे की इंटरनेट शिवाय आपण स्वतःला व्यर्थ समजत आहोत.

इंटरनेट चे आपल्या आयुष्यात येवढे महत्त्व असताना आपण हा विचार करतो का, की हे इंटरनेट येते कोठून? आपण जे इंटरनेट वापरतो ज्या शिवाय आपण राहू शकत नाही त्या इंटरनेटचा मालक कोण आहे? आणि इंटरनेट कसे काम करते?

हा प्रश्न खूप महत्त्वाचा आहे. आणि खूप लोकांना हा प्रश्न पडत असतो की जे इंटरनेट आपण वापरत आहोत त्याचा मालक हा जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती असला पाहिजे कारण जगात सर्वत्र इंटरनेटचा केला जातो परंतु आज जगात सर्वात श्रीमंत लोकांच्या यादीत पाहिले नाव हे एलोन मस्क यांचे आहे. पण मग इंटरनेटचा मालक कोण?

आपल्या मनातही असे अनेक प्रश्न असतील तर या आर्टिकल मधून त्या सर्व प्रश्नांची उत्तरे तुम्हाला मिळणार आहेत. कारण या लेखामधून आम्ही तुम्हाला इंटरनेट विषयी माहिती देणार आहोत. या लेखामधून तुम्हाला समजेल की इंटरनेट काय आहे? आणि इंटरनेटचा मालक कोण आहे?

{tocify} $title={अनुक्रमणिका}

इंटरनेट म्हणजे काय?

इंटरनेटचे पूर्ण नाव इंटरकनेक्टेड नेटवर्क्स (interconnected networks) आहे. हे जगभर वेब सर्व्हरचे खूप मोठे नेटवर्क आहे. म्हणूनच याला वर्ल्ड वाईड वेब (world wide web) असेही म्हणतात. सामान्यतः वेब म्हणून ओळखले जाणारे, हे एक नेटवर्क आहे जे जगभरातील सर्व्हरशी जोडलेले आहे.

इंटरनेट हे एक जागतिक नेटवर्क आहे जे जगभरातील संगणकांना एकाच प्रणालीमध्ये जोडते. इंटरनेटमध्ये अनेक उच्च-बँडविड्थ असतात, ज्यांना इंटरनेटचा कणा मानला जातो. हे अत्यंत व्यस्त संगणक नेटवर्क आहे.

इंटरनेट महाजाळ पेक्षा कमी नाही. आजच्या माहिती तंत्रज्ञानाच्या जगात इंटरनेट ही एक अतिशय आधुनिक प्रणाली आहे. इंटरनेटमुळे जगभरातील माहिती आणि संप्रेषणाची देवाणघेवाण होऊ शकते.

इंटरनेट हे परस्परांशी जोडलेले नेटवर्कचे एक मोठे नेटवर्क आहे जे एकमेकांशी जोडलेले राहण्यासाठी प्रमाणित संप्रेषण प्रोटोकॉल म्हणजे standardized communication protocols वापरतात. इंटरनेट एका संगणकावरून दुसऱ्या संगणकाशी TCP/IP प्रोटोकॉलद्वारे कनेक्शन स्थापित करते. इंटरनेट जगातील सर्व संगणकांना राउटर आणि सर्व्हरद्वारे जोडते.

इंटरनेटचा मालक कोण आहे?

इंटरनेट आपल्या सर्वांच्या मालकीचे आहे आणि इतर कोणाचेही नाही. खर्‍या अर्थाने पाहिले तर कोणतीही एक व्यक्ती किंवा संस्था इंटरनेटची मालक नाही किंवा इंटरनेट पूर्णपणे चालवत नाही.

इंटरनेट हे वास्तविक मूर्त अस्तित्वापेक्षा एकाच संकल्पनेवर आधारित आहे, संपूर्ण इंटरनेट एकमेकांशी नेटवर्क जोडणाऱ्या भौतिक पायाभूत सुविधांवर अवलंबून आहे.

वास्तविक पाहता, इंटरनेटची मालकी प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे इंटरनेट वापरणाऱ्या सर्व लोकांची आहे.

इंटरनेट काम कसे करते?

सोप्या भाषेत सांगायचे तर इंटरनेट हे एक असे माध्यम आहे जे आपल्याला कोणतेही काम करण्यासाठी मदत करते, जर आपल्याला एखाद्या व्यक्तीला संदेश पाठवायचा असेल तर ते काम इंटरनेटद्वारे केले जाते. किंवा ब्लॉगवरचे लेख वाचायचे असतील तर हे कामही इंटरनेटच्या माध्यमातून केले जाते.

या सर्व गोष्टी करण्यासाठी, इंटरनेट इतर सर्व्हरला विनंती पाठवते. ही रिक्वेस्ट सर्व्हरपर्यंत पोहोचताच सर्व्हर तुमची विनंती स्वीकारतो आणि तुम्ही जे सर्च केले होते त्याचा परिणाम म्हणजेच मेसेज पाठवल्यानंतर लगेच तुमच्या फोन किंवा लॅपटॉपमध्ये येतो.

इंटरनेटचा शोध कोणी आणि केव्हा लावला?

इंटरनेटचा शोध कोणत्याही विशिष्ट व्यक्तीने लावलेला नाही. इंटरनेट बनवण्यात अनेक शास्त्रज्ञ आणि अभियंत्यांनीही हातभार लावला होता. 1957 मध्ये अमेरिकेने दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात एक विशेष तंत्रज्ञान तयार करण्यासाठी Advanced Research Projects Agency (ARPA) नावाची एजन्सी स्थापन केली, या तंत्रज्ञानाच्या मदतीने एक संगणक दुसऱ्या संगणकाशी जोडला जाऊ शकतो.

1969 मध्ये या एजन्सीची स्थापना केली आणि 1980 च्या दशकाच्या सुरुवातीला त्यांच्या नावावर या तंत्रज्ञानाचे नाव ARPANET ठेवले. व्हिंटन सर्फ आणि रॉबर्ट कान यांनी टीसीपी/आयपी प्रोटोकॉलचा शोध लावला तेव्हा या तंत्रज्ञानाचे नाव बदलून इंटरनेट करण्यात आले, त्यानंतर या तंत्रज्ञानाला नवीन वळण मिळाले.

हे सुद्धा वाचा: फेसबुकचा शोध कोणी लावला

इंटरनेट कधी सुरू झाले?

1 जानेवारी 1983 रोजी इंटरनेट सुरू झाले जेव्हा इंटरनेटने TCP/IP प्रोटोकॉल स्वीकारला. TCP आणि IP प्रोटोकॉल स्वतःमध्ये घेऊन, या तंत्रज्ञानाने एक मोठे नेटवर्क तयार केले, ज्यामुळे त्याला "नेटवर्कचे नेटवर्क" म्हटले जाऊ लागले.

भारतात इंटरनेट कधी सुरू झाले?

भारतामध्ये 14 ऑगस्ट 1995 रोजी विदेश संचार निगम लिमिटेड (VSNL) द्वारे इंटरनेट लाँच करण्यात आले, त्यानंतर भारतातील लोकांनी देखील इंटरनेट वापरण्यास सुरुवात केली.

इंटरनेटचे संस्थापक कोण आहेत?

इंटरनेटचा मालक हा जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती असावा, ही गोष्ट आपल्या मनात निर्माण होते, हे अगदी खरे आहे की जर इंटरनेटचा मालक असता तर तो जगातील सर्वात श्रीमंत माणूस झाला असता. पण इंटरनेट कोणाच्याही मालकीचे नाही.

इंटरनेट कोणत्याही व्यक्तीशी संबंधित नाही किंवा ते कोणत्याही देशाशी, सरकारी किंवा खाजगी संस्थेशी संबंधित नाही, असेही म्हणता येईल की इंटरनेट पूर्णपणे विनामूल्य तंत्रज्ञान आहे ज्यावर कोणत्याही एका देशाचे नियंत्रण नाही.

आता प्रश्न असा येतो की इंटरनेट कोण चालवते? इंटरनेटची देखरेख 3 TR द्वारे केली जाते, TR1 मध्ये समुद्राखाली सबमरीन केबल टाकणाऱ्या कंपन्या येतात.

या केबल्सच्या माध्यमातून इंटरनेट एका उपकरणाला दुसऱ्या उपकरणाशी जोडते, या केबल्सद्वारे सर्व डेटा एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी जातो, ही कंपनी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर काम करते.

TR2 मध्ये त्या कंपन्या येतात ज्या TR1 पेक्षा कमी पैशात इंटरनेट कनेक्शन घेतात आणि TR3 ला जास्त पैशात विकतात, या कंपन्या राष्ट्रीय स्तरावर काम करतात, या कंपन्यांमध्ये Reliance Jio, Airtel, Vodafone सारख्या कंपन्या येतात.

त्या कंपन्या TR3 मध्ये येतात ज्या TR2 वरून कनेक्शन घेतात आणि इंटरनेट वापरकर्त्याला पाठवतात. मोबाईल क्षेत्रात TR3 ची आता गरज नाही, पण वायफाय कनेक्शन घेण्यासाठी ते आवश्यक आहे.

निष्कर्ष

मला आशा आहे की तुम्हाला आमचे हा लेख आवडला असेल, "इंटरनेटचा मालक कोण आहे" ही पोस्ट वाचल्यानंतर तुम्हाला हे समजले असेल की इंटरनेटचा कोणीही मालक नाही, कोणत्याही माणसाचा, देशाचा किंवा खाजगी संस्थेचा इंटरनेटवर अधिकार नाही.

जर तुम्हाला आमची ही पोस्ट आवडली असेल, तर तुमच्या मित्रांसह सोशल मीडियावर शेअर करा, अशा उत्तम पोस्ट वाचण्यासाठी आमच्या ब्लॉगशी कनेक्ट रहा. आम्ही तुमच्यासाठी अशाच चांगल्या पोस्ट आणत असतो, जर तुम्हाला या पोस्टशी संबंधित काही प्रश्न असतील तर तुम्ही खालील कमेंट बॉक्समध्ये विचारू शकता. 

 धन्यवाद!