केवळ भारतातच नाही तर जगभरातील लोकांचे एक यशस्वी व्यवसाय चालवून पैसे कमवण्याचे स्वप्न आहे. कारण जिथे एखाद्या व्यक्तीला पगारापासून फक्त काही विशिष्ट प्रमाणात उत्पन्न मिळते, परंतु व्यवसायातून कमाईची मर्यादा नसते. म्हणूनच बऱ्याचदा असे म्हटले जाते की तुम्ही नोकरीने तुमचे पोट भरू शकता, पण तुम्ही तुमची स्वप्ने पूर्ण करू शकत नाही, जर तुम्हाला तुमची स्वप्ने पूर्ण करायची असतील तर तुम्हाला व्यवसाय करावा लागेल.
जरी हे म्हणणे सध्याच्या परिस्थितीत पूर्णपणे लागू होत नाही कारण सध्या अशा नोकऱ्या आहेत ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला त्याची सर्व स्वप्ने पूर्ण करता येतात. परंतु आमचा हा लेख नोकरी आणि व्यवसायाच्या तुलनावर आधारित नाही, म्हणून आता आम्ही थेट विषयाकडे येण्याचा प्रयत्न करतो आणि स्वतःचा व्यवसाय करण्याचे काय फायदे आहेत हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न करूया.आणि त्याच बरोबर तोटे काय आहेत हे सुद्धा जाणून घेऊया. जरी बहुतेक लोकांचा असा विश्वास आहे की व्यवसाय केल्याने फायदाच होतो, परंतु सत्य उलट आहे, परंतु सत्य हे आहे की व्यवसाय करण्याचे जितके फायदे आहेत तितकेच काही तोटे सुद्धा आहेत.अशाच व्यवसाय करण्याचे फायदे आणि तोटे आपण या लेखात पाहणार आहोत. त्यासाठी हा लेख पूर्ण वाचा.
{tocify} $title={TABLE OF CONTENTS}
व्यवसाय सुरू करण्याचे फायदे
नोकरी करणाऱ्या लोकांना जर विचारले गेले की त्यांची नोकरी करण्यामागे सर्वात मोठी अडचण काय आहे, तर ते म्हणतील की नोकरीमध्ये तुम्ही कितीही चांगले काम केले तरी कोणतेही बक्षीस मिळत नाही, झालीच तर केवळ मालकाकडून स्तुती एवढच.दुसरे म्हणजे नोकरी करणाऱ्याला कोणाच्या हाताखाली काम करण्यात मजा येत नाही. म्हणायचे झाले तर स्वतःचा व्यवसाय सुरु करण्यामागचा मुख्य फायदा म्हणजे कोणाच्या हाताखाली काम करावे लागत नाही.
काम करण्याचे स्वातंत्र्य
आपला स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याचा पहिला फायदा म्हणजे आपल्याला कोणाच्या इशारा किंवा आदेशाचे पालन करण्याची गरज नसते. त्याऐवजी, आपण आपला स्वतःचा बॉस बनून आपला व्यवसाय करू शकतो. यामध्ये व्यवसाय आणि कामाशी संबंधित सर्व निर्णय आपण स्वतः घेऊ शकतो. त्यामुळे आपल्याला व्यवसाय संबंधी निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य असते.
अमर्यादित कमाईची क्षमता
आपल्या सर्वांना माहित आहे की नोकरी करून, एखाद्या व्यक्तीला फक्त विशिष्ट ठरलेल्या रकमे पर्यंत पगार मिळण्याचा मिळत असतो. म्हणजे, जेव्हा एखादी व्यक्ती इतरांसाठी काम करते, तेव्हा त्याचा मालक त्याला ठराविक रक्कम देईल तेवढेच पैसे घेणे बंधनकारक असते. परंतु जेव्हा एखादी व्यक्ती स्वतःचा व्यवसाय सुरू करते तेव्हा त्याच्याकडे कमाईचे अनेक पर्याय असतात ज्यातून तो अमर्यादित कमाई करू शकतो. म्हणजेच, कोणताही उद्योजक आपले ज्ञान, मेहनत, क्षमता, कौशल्य इत्यादी वापरून त्याच्या व्यवसायातून अमर्यादित पैसे मिळवू शकतो.
स्वप्ने पूर्ण करता येणे शक्य
मित्रांनो, जर तुम्ही तुमच्या स्वतःच्या व्यवसायासाठी काम कराल तर तुम्ही तुमची स्वप्ने पूर्ण कराल पण जर तुम्ही दुसऱ्याच्या कंपनीत काम करत असाल तर तुम्ही तुमच्या आयुष्याचा खूप जास्त वेळ इतरांची स्वप्ने पूर्ण करण्यासाठी घालवता आहेत हे लक्षात घेतले पाहिजे.
तुम्ही आयुष्यात नेहमी तेच काम केले पाहिजे जे तुमच्या स्वप्नांना पूर्ण करू शकेल जे तुम्हाला तुमच्या आयुष्यात करायचे आहे. व्यवसाय केल्याने तुम्हाला तुमच्या स्वतःच्या स्वप्नांसाठी काम करण्याची संधी मिळते, त्याचा उपयोग आपण आपली स्वप्ने पूर्ण करण्यासाठी करू शकतो.
आपण स्वतः मालक असतो
व्यवसाय करण्याचा हा सर्वात मोठा फायदा आहे की तुम्ही तुमचे स्वतःचे मालक असता आणि तुम्हाला दुसऱ्याच्या कंपनीत काम करण्याची गरज नसते. स्वतःचा व्यवसाय करण्यामध्ये तुमचा कोणीही मालक नसतो आणि कोणीही तुम्हाला ऑर्डर देत नाही. त्यामुळे तुम्हाला हवे तेव्हा तुम्ही तुमचे काम करू शकता.
संपूर्ण नियंत्रण
जर तुमचा स्वतःचा व्यवसाय असेल तर त्या कामात तुमचे पूर्ण नियंत्रण तुमच्याकडेच असते. तुम्ही तुमच्या व्यवसायामध्ये तुम्हाला हवे तेव्हा कोणतेही बदल करू शकता.
पण दुसऱ्या कंपनीत अशी नोकरी करून, तुम्हाला ही परवानगी मिळत नाही, तुम्हाला नेहमी तुमच्या बॉसचे ऐकावे लागते.
तुमचा बॉस तुम्हाला जे सांगेल आणि तुम्ही म्हणाल तसे करा, अन्यथा तुम्हाला तुमच्या नोकरीतून काढून टाकले जाईल.
परंतु तुम्हाला तुमच्या स्वतःच्या व्यवसायात पूर्ण स्वातंत्र्य आहे, तुम्ही तुमच्या स्वतःच्या इच्छेचे मलिक आहात आणि तुमच्या व्यवसायावर तुम्ही पूर्णपणे नियंत्रण ठेऊ शकता.
जास्त नफा मिळतो
आजच्या काळात प्रत्येकाला अधिकाधिक पैसे कमवायचे आहेत आणि लोक श्रीमंत होण्याचे स्वप्नही पाहतात.
पण नोकरी करून ते शक्य नाही, लोक आपले संपूर्ण आयुष्य नोकरी करण्यात घालवतात आणि शेवटी त्यांच्याकडे काहीच नसते.
जर तुम्हाला श्रीमंत व्हायचे असेल तर तुम्ही फक्त व्यवसाय करावा कारण यात तुम्हाला जास्तीत जास्त नफा मिळेल जेणेकरून तुम्ही जास्तीत जास्त कमाई कराल.
जर तुम्ही लक्षाधीश व्हाल हे तुमचे स्वप्न असेल तर तुम्हाला यासाठी तुमचा स्वतःचा व्यवसाय करावा लागेल, तरच ते शक्य होईल.
नोकरी वरून काढून टाकण्याची भीती नाही
जेव्हा एखादी व्यक्ती इतरांसाठी काम करते, तेव्हा त्याच्या मनात नेहमी नोकरीबद्दल असुरक्षिततेची भावना असते ज्याला माहित नसते की त्याला कधीतरी चुकून किंवा अगदी चूक न करता नोकरीवरून काढून टाकले जाईल. मात्र, सरकारी नोकरांच्या मनात असुरक्षिततेची भावना नाही.
पण जेव्हा एखादी व्यक्ती स्वतःचा व्यवसाय करत असते, तेव्हा त्याला त्याच्या कामाबद्दल ही असुरक्षितता नसते. म्हणजेच त्याला नोकरीवरून काढून टाकण्याची भीती वाटत नाही. जेव्हा उद्योजकाला असे वाटते की त्याचे विद्यमान व्यवसाय मॉडेल कार्य करत नाही तेव्हा तो ते मॉडेल बदलू शकतो आणि बाजारात त्याची उपलब्धता टिकवून ठेवू शकतो.
ऑनलाइन व्यवसाय
आजकाल इंटरनेटचे युग आहे आणि तंत्रज्ञानाने आपल्यासाठी खूप प्रगती केली आहे. हे पाहता, आजकाल बरेच लोक घरी बसून आपला ऑनलाइन व्यवसाय करतात.
आणि यातून ते लोक भरपूर पैसे कमवत आहेत. ऑनलाईन व्यवसाय करण्याचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे तुम्हाला घराबाहेर जाण्याची गरज नाही, तुम्ही तुमच्या वेळेनुसार तुमच्या घरी तुमचा ऑनलाइन व्यवसाय करू शकता.
व्यवसाय सुरू करण्याचे तोटे
कोणताही व्यक्ती जो स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याचा विचार करते, तो प्रथम विचार करतो की त्याचा व्यवसाय चालेल की नाही? म्हणजेच, उद्योजकाला भीती वाटते की खूप गुंतवणूक केल्यानंतरही त्याचा व्यवसाय चालेल की नाही कारण कोणीही खात्री देऊ शकत नाही की व्यवसाय करणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीचा व्यवसाय पुढे जाईल कि नाही. म्हणून, व्यवसाय सुरू करण्याचे अनेक तोटे आहेत.ते आपण जाणून घेऊ यात.
धोका
उद्योजकाने आपला व्यवसाय सुरू करण्यासाठी कितीही चांगले नियोजन केले असले तरीही. म्हणजेच, जरी त्याने आपली व्यवसाय योजना जोखमीपासून मुक्त ठेवण्याचा पुरेपूर प्रयत्न केला असला तरी जोखीम व्यवसायापासून पूर्णपणे विभक्त होऊ शकत नाही. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या व्यक्तीने आपला व्यवसाय सुरू करण्यासाठी सुरक्षित नोकरी सोडली आणि नंतर त्याचा व्यवसाय चालत नाही किंवा अपयशी ठरतो. त्यामुळे उद्योजकाला त्या आर्थिक नुकसानीतून सावरणे आणि भरून काढणे खूप कठीण होऊ शकते.
कामाची वेळ अनिश्चित.
जेव्हा कोणत्याही व्यक्तीने व्यवसाय सुरू केलेला , त्याच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात, त्या व्यक्तीकडे ना पुरेसे कर्मचारी असतात ना पुरेसे संसाधने, त्यामुळे उद्योजकाला आपला व्यवसाय चालवण्यासाठी दीर्घकाळ काम करावे लागते. व्यवसायाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात, उद्योजकाचे बजेट त्याला जास्त कर्मचारी नियुक्त करण्याची परवानगी देत नाही, परिणामी सर्व कर्तव्ये आणि जबाबदाऱ्या उद्योजकाच्या खांद्यावर येतात, ज्यासाठी त्याला बराच वेळ काम करावे लागते. यामुळे उद्योजक आपल्या कुटुंबाला आणि मित्रांना वेळ देऊ शकत नाही.
अनिश्चितता
जरी सुरुवातीच्या टप्प्यात उद्योजकाचा व्यवसाय चांगला चालत नसेल, पण याचा अर्थ असा नाही की त्याचे काम नेहमी असेच चालू राहील, व्यवसायात नेहमीच अनिश्चितता असते. बाहेरील घटक जसे की अर्थव्यवस्था, बाजारात प्रवेश करणारा स्पर्धक, ग्राहकांची मागणी बदलणे इत्यादी कारणे व्यवसाय अनिश्चितता ठेवतात. म्हणूनच, अनिश्चितता हा घटक व्यवसाय सुरू करण्याचा एक मोठा तोटा किंवा कमतरता देखील आहे.
आर्थिक बांधिलकी
व्यवसाय कितीही लहान असला तरी तो सुरू करण्यासाठी काही गुंतवणूक आवश्यक असते. आणि सहसा असे दिसून येते की उद्योजक त्याच्या वैयक्तिक बचतीसाठी ठेवलेल्या पैशातून त्या व्यवसायामध्ये गुंतवणूक करत असतो. ज्यामुळे ज्या कुटुंबासाठी पैसे वाचवले गेले होते त्यापासून कौटुंबिक गरजा किंवा जबाबदाऱ्या पूर्ण होत नाहीत. आणि या व्यतिरिक्त, जेव्हा एखादी व्यक्ती बँक किंवा वित्तीय संस्थांकडून कर्जासाठी अर्ज करते, तेव्हा त्याला त्याची वैयक्तिक बचत किंवा मालमत्ता तारण म्हणून गहाण ठेवावी लागते.
म्हणूनच जर तुम्हाला स्वतःचा व्यवसाय करायचा असेल तर तुमच्यापाशी प्रचंड आत्मशक्ती, काम करण्याची तयारी आणि आर्थिक पाठबळ असणे महत्वाचे असते. त्याशिवाय तुम्ही व्यवसाय करुच शकत नाही. आणि जरी तुम्ही व्यवसाय चालू केलात तरी त्याची कालमर्यादा हि सिमीत असेल.